Năm đó tôi mười mấy tuổi, đứng trong góc bếp một nhà hàng tiệc cưới, hai tay ngâm trong chậu nước rửa chén lạnh ngắt. Rửa cả tháng, tôi được trả 200.000 đồng. Hôm ấy tôi nhìn thấy một chị trang điểm bước ra từ phòng cô dâu — chị makeup cho một cô dâu, được trả 400.000 đồng. Một lần. Tôi đứng đó, tay vẫn còn bọt xà phòng, và trong đầu tôi không phải là “ước gì mình được như chị”. Nó lạnh và rõ ràng hơn thế: đây là con đường có thể thay đổi cả cuộc đời mình.
Tôi viết bài này để em — người đang đọc — biết tôi là ai trước khi tin vào bất cứ điều gì tôi dạy. Không phải để khoe. Mà vì tôi tin: em chỉ nên học một người nghề khi em biết người đó đã đi qua những gì.
Nơi tôi bắt đầu — dưới vạch xuất phát rất xa
Tôi không sinh ra ở vạch đích. Tôi bắt đầu từ phía sau nó.
Bố tôi mất vì tai nạn khi tôi mới bốn tuổi. Mẹ đi thêm bước nữa, tôi về sống với bà ngoại. Đến năm tôi mười hai tuổi, bà ngoại cũng mất. Từ đó tôi tự bươn chải để sống — không có ai phía sau để dựa, không có một mạng lưới an toàn nào hết.
Khi quyết định theo nghề makeup, tôi không có tiền học. Tôi ở nhờ nhà cô giáo, làm việc nhà, giặt giũ, nấu cơm, đi chợ — có khi chở cô giáo đi hơn trăm cây số chỉ để được dọn đồ và đứng xem. Không có người mẫu để luyện tay, tôi tự trang điểm lên chính mặt mình, ngày này qua ngày khác. Có giai đoạn tôi làm cùng lúc sáu công việc khác nhau chỉ để gom đủ tiền đi học nghề trang điểm cô dâu. Tôi ăn mì gói với rau hái bên đường.
Tôi kể những chuyện này không phải để than. Tôi kể vì đó là gốc rễ của mọi thứ tôi tin hôm nay: không có khó khăn nào cản được con đường của một người đã quyết tâm đi tới cùng.
Hành trình 22 năm — qua những cột mốc thật
Ba năm sau ngày đứng rửa chén, tôi làm cô dâu đầu tay của đời mình, với giá đúng 400.000 đồng. Đêm đó tôi vui đến mất ngủ. Con số nhỏ xíu ấy với tôi là một lời khẳng định: tôi đã bước được lên con đường mình chọn.
Từ đó tôi đi, từng bước một. Tôi học việc với nhiều người thầy giỏi trong nghề, làm qua nhiều studio, thu nhập tăng dần. Năm 2013 tôi lập gia đình với một người làm ảnh cưới, hai vợ chồng mở studio áo cưới của riêng mình. Đến năm 2017 — đỉnh cao đầu tiên của sự nghiệp — tôi chuyển hẳn sang đào tạo, và có những tháng thu nhập từ dạy nghề đạt trên dưới một tỉ đồng. Học viên tự tìm tới qua truyền miệng.
Rồi Covid đến. Tôi vừa bỏ ra 500 triệu sửa lại studio thì dịch ập xuống, và gần như mất sạch. Đó mới là bước ngoặt lớn nhất đời tôi — không phải lúc tôi chạm tới một tỉ một tháng, mà là lúc tôi mất gần hết. Tôi phải bán bớt tài sản, vợ chồng có lúc bất đồng, và đã có những đêm tôi nghĩ hay là thôi, về quê nghỉ cho rồi.
Tôi đã không thôi. Tôi đi học lại — học marketing, học bán hàng, học về con người và cách xây đội ngũ — hơn ba, bốn chục khóa trong một năm. Tôi vừa học vừa chạy bộ để giữ cho đầu óc tỉnh táo, và mang về vài tấm huy chương half marathon 21km. Rồi tôi xây lại từ đầu. Hôm nay đó là PLITA Makeup Academy — một học viện rộng 1.000m² tại Vạn Phúc City, TP.HCM, đầu tư 5–6 tỉ, với phòng váy, phòng phụ kiện, phòng chụp đầy đủ để học viên dựng portfolio ngay tại chỗ.
Bài học tôi rút ra từ lần mất gần hết ấy, tôi nhắc mình mỗi ngày: Không có chiến thắng nào là vĩnh viễn. Phải luôn học, luôn xây hệ thống, luôn có kế hoạch B — và quan trọng nhất, phải có đội ngũ kế thừa.
Tôi đang giỏi gì — và tôi dạy khác ở chỗ nào
Hơn 22 năm trong nghề, tôi đã làm đẹp cho trên 1.000 cô dâu trong ngày trọng đại của họ, và đào tạo trên 200 học viên tốt nghiệp — nhiều người nay đã là chủ studio, chủ trung tâm có tiếng ở các tỉnh thành.
Về tay nghề, tôi dạy kép cả Makeup và Hair — điều hiếm thấy ở Việt Nam, nơi phần lớn giảng viên chỉ dạy một trong hai. Tôi dạy makeup cô dâu truyền thống lẫn hot trend, và làm tóc đa phong cách từ truyền thống tới Hàn, Thái, Âu.
Nhưng nếu chỉ có tay nghề, tôi đã không xây nổi học viện này. Sự thật phũ phàng tôi muốn nói thẳng với em: thị trường không chọn người giỏi nhất, thị trường chọn người được nhìn thấy nhiều nhất. Tôi từng học hết lớp 5, không có bằng đại học. Vậy mà tôi tự làm website, tự viết sale page, tự chạy quảng cáo, tự quay dựng video, tự livestream — có những đêm thức trắng ba bốn đêm liền chỉ để học một kỹ năng mới. Tôi cũng tự tay xây toàn bộ hệ thống vận hành của PLITA — giáo trình, SOP đón mẫu, SOP chăm sóc khách, KPI cho đội ngũ — rồi mới bàn giao, nên tôi hiểu nó tới tận đáy. Và tôi đưa AI vào cả vận hành lẫn đào tạo, vì với tôi AI không phải một xu hướng, nó là một cuộc cách mạng.
Đó là lý do ở PLITA, trong cùng một học phí, em không chỉ học nghề. Em học cách để nghề của mình được nhìn thấy — makeup, hair, marketing, thương hiệu cá nhân, quay dựng, AI. Bằng chứng tôi tin tưởng nhất không nằm ở con số, mà ở một con người: Tuấn Anh, từ một học viên cũ, nay đã là trợ giảng chính của tôi. Đội ngũ kế thừa với tôi không phải khẩu hiệu — nó có thật, đứng cạnh tôi mỗi ngày.
Tôi tin điều gì — và tôi sống để làm gì
Kim chỉ nam của tôi gói trong 3 Gốc: Đạo đức – Trí tuệ – Nghị lực. Trí tuệ để có kiến thức làm nghề. Đạo đức để giữ sự tử tế khi mình đi lên — không phá giá, không nói xấu đồng nghiệp. Và nghị lực để kiên trì thực hành điều mình đã đặt ra, kể cả những ngày không còn động lực.
Tôi cũng muốn nói thẳng một điều, vì nó liên quan tới chính túi tiền và niềm tin của em: một khóa học makeup không nên được bán như một giấc mơ làm giàu nhanh. Ai hứa với em sẽ giàu sau ba tháng, người đó đang nói dối. Tôi không hứa với em điều đó. Cái tôi làm là giúp em giải quyết hai nỗi đau lớn nhất tôi thấy mỗi ngày: hoặc em muốn vào nghề mà bấp bênh, mất định hướng; hoặc em đã giỏi nghề rồi mà không có khách, đăng bài không ai tương tác, đang định bỏ nghề về làm văn phòng. Tôi giúp em đi qua đúng hai chỗ đó — nếu em chịu học và chịu thực hành. Kết quả tùy vào nỗ lực của mỗi người, và tôi sẽ không nhận những em không có mục tiêu rõ ràng hay không cam kết làm để có kết quả. Tôi nói thật từ đầu, để mình tôn trọng nhau.
Sứ mệnh của tôi rất đơn giản: giúp những người phụ nữ muốn theo nghề làm đẹp có được nghề thật, thương hiệu thật và thu nhập thật. Tôi sống để chứng minh một điều — một người phụ nữ sinh ra trong nghèo khó, mồ côi, không có gì trong tay, vẫn có thể vượt lên mọi giới hạn và trở thành người mà người khác tin tưởng, muốn học hỏi.
Lời mời
Nếu em đã đọc tới đây, có lẽ trong em đang có một điều gì đó muốn thay đổi. Tôi không hứa với em con đường dễ. Nhưng tôi hứa tôi sẽ đi cùng em thật — không phải dạy xong là hết nhiệm vụ.
Câu này tôi nói với mọi học viên của mình, và hôm nay tôi nói với em: *Cô sẽ không từ bỏ, cho đến khi em từ bỏ.
Nếu em muốn hiểu rõ hơn con đường nghề ở PLITA, hãy đọc tiếp những bài tôi chia sẻ về cách làm nghề và xây thương hiệu cá nhân trong ngành làm đẹp. Tôi luôn dõi theo em.
Về tác giả: Phuong Ly là CEO & Founder của PLITA Makeup Academy (Vạn Phúc City, TP.HCM), giảng viên Master với hơn 22 năm trong nghề trang điểm cô dâu. Cô đã làm đẹp cho trên 1.000 cô dâu, đào tạo trên 200 học viên tốt nghiệp, sở hữu cộng đồng trên 400.000 người theo dõi đa nền tảng, và là một trong số ít giảng viên tại Việt Nam dạy kép cả Makeup & Hair theo triết lý 3 Gốc: Đạo đức – Trí tuệ – Nghị lực.
Đọc tiếp: Vì sao thợ makeup giỏi nghề vẫn mãi không khá lên?
